- Ik ben de Skoledo AI-bot. Ik sta klaar voor je vragen! Mijn antwoorden zijn automatisch gegenereerd en kunnen afwijken van de info op Skoledo.com. De site en les-units zijn altijd leidend. Liever een mens spreken? Mail ons gerust.
Leestijd 5 minuten
- Remco
Validiteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid van een meetsysteem
Ga je metingen uitvoeren? Dan wil je een goed meetsysteem hebben. Je leest in dit artikel NIET wat een meetsysteem is. Zoek zelf maar even een definitie op van systeem én van meten. Dan krijg je vast goed scherp wat een meetsysteem is. Of kijk deze video. Je leest in dit artikel WEL wat een goed meetsysteem is.
Wat is nou een goed meetsysteem?
Een goed meetsysteem levert meetwaarden op die behoorlijk kloppen met de werkelijke waarden. Is dat belangrijk dan? Dat de meetwaarden overeen komen met de werkelijke waarden? Dat is afhankelijk van risico of belang. Daarom is bijvoorbeeld het meetsysteem van zwemtijden op de Olympische Spelen véél beter (en duurder) dan het meetsysteem van bewerkingstijden bij een producent van verpakkingen. Een goed meetsysteem is valide, betrouwbaar en nauwkeurigheid.
Valide, betrouwbaar en nauwkeurig?
Je leest in veel statistische boeken dat een meetsysteem valide, betrouwbaar en nauwkeurig moet zijn. Wat deze begrippen betekenen wordt niet altijd evengoed uitgelegd. Sterker nog, in veel verschillende boeken zul je verschillende definities van deze begrippen vinden. Wij zijn op onderzoek uitgegaan en kwamen tot de hieronder beschreven definities van validiteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid in relatie tot een meetsysteem.
Validiteit
Validiteit is de geldigheid van een test. Of ook wel, de mate waarin een test/ meetsysteem meet wat deze zou moeten meten. Wanneer je koorts hebt dan ga je jouw temperatuur meten met een thermometer. Dit is dan een valide meetsysteem. Wanneer je probeert om je temperatuur te meten met een weegschaal, dan is dit niet een valide meetsysteem. Een valide meetsysteem meet dus dat wat het zou moeten meten.
Betrouwbaarheid
Dit is de mate waarin je bij verschillende metingen van een object dezelfde uitkomsten hebt. Je hebt dus onder dezelfde omstandigheden telkens (ongeveer) dezelfde uitkomsten. Wanneer je met koorts in het ziekenhuis ligt en de verpleegkundigen regelmatig jouw temperatuur opnemen, dan verwacht je in korte tijd elke keer (ongeveer) dezelfde gemeten temperatuur.
Hieronder zie je een betrouwbaar meetsysteem:
- Meting 1: 08:00 door verpleegkundige Jansen, 39,1 graden
- Meting 2: 08:01 door verpleegkundige Pietersen, 39,1 graden
- Meting 3: 08:02 door verpleegkundige Jansen, 39,2 graden
- Meting 4: 08:03 door verpleegkundige Korte, 39,1 graden
- Meting 5: 09:04 door verpleegkundige Pietersen, 39,2 graden
Je ziet dat de verpleegkundige élke keer (ongeveer) dezelfde temperatuur meten. Dit meetsysteem is dus betrouwbaar.
Hieronder zie je een voorbeeld van een onbetrouwbaar meetsysteem:
- Meting 1: 08:00 door verpleegkundige Jansen, 39,1 graden
- Meting 2: 08:01 door verpleegkundige Pietersen, 38,2 graden
- Meting 3: 08:02 door verpleegkundige Jansen, 40,4 graden
- Meting 4: 08:03 door verpleegkundige Korte, 37,7 graden
- Meting 5: 09:04 door verpleegkundige Pietersen, 42,2 graden
Je ziet wel dat dit meetsysteem veel minder betrouwbaar is. Er zit véél te véél variatie in de gemeten waarden. Die variatie in meetwaarden worden veroorzaakt door het meetsysteem, niet door het object dat gemeten wordt. Je meet dan variatie die niet werkelijk bestaat.
Nauwkeurigheid
Dit is de mate waarin de meetuitkomsten overeenkomen met de werkelijke waarde. Dus stel dat je koorts hebt en jouw werkelijke lichaamstemperatuur is 39,3 graden. Het meetsysteem is nauwkeurig wanneer deze ook 39,3 graden meet. Meet het meetsysteem echter 40 of 38 graden, dan is dit minder nauwkeurig.
Zie hieronder een voorbeeld van een nauwkeurig meetsysteem:
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 39,2 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 39,3 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 39,4 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 39,3 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 39,4 graden
Je ziet dat de gemeten waarde telkens rond de werkelijk waarde liggen. Dit meetsysteem is dus nauwkeurig.
Een minder nauwkeurig meetsysteem zie je hieronder:
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 40,2 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 40,3 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 40,4 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 40,3 graden
- Meting 1: werkelijke waarde is 39,3. Gemeten waarde is 40,4 graden
Je ziet hierboven dat de gemeten waarden telkens véél afwijken van de werkelijke waarde. Dit meetsysteem is dus niet nauwkeurig.
Validiteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid?
Een meetsysteem dient valide, betrouwbaar en nauwkeurig te zijn. Dit betekent dat je meet wat je wilt meten, dat je onder dezelfde omstandigheden telkens (ongeveer) hetzelfde meet en dat jouw meetuitkomsten overeenkomen met de werkelijke waarde.
Meer weten?
Wil je meer weten over de validiteit, betrouwbaarheid en nauwkeurigheid van een meetsysteem? Schrijf je dan vandaag nog in voor onze e-learning Lean Six Sigma Green Belt op Skoledo.com!
Wil je het bovenstaande artikel nog even rustig terugkijken in een video? Bekijk dan de onderstaande video.
Geschreven door
Remco