9 op Springest (72 ervaringen)
CSSC geaccrediteerde opleiding
31.415 aantal tevreden deelnemers
  • Leestijd 7 minuten

  • Gosse

Wat betekent six sigma? (6σ)

Six Sigma is een bepaald kwaliteitsniveau én Six Sigma is een procesverbetermethode. Dat wordt in dit artikel uitgelegd. Bekijk eerst de onderstaande video. Je leert onder andere:

  • wat het verschil is tussen sigma en sigmaniveau
  • dat weinig foute uitkomsten of weinig defecten is gekoppeld aan een hoog sigmaniveau

σ (Sigma-symbool)

Het Griekse symbool σ (uitspreken als sigma) wordt in de statistiek gebruikt als maat voor de spreiding ten opzichte van het gemiddelde. Ook wel de standaardafwijking of standaarddeviatie genoemd. Versimpeld gezegd drukt de sigma (of de standaardafwijking) uit hoeveel de metingen/ datapunten gemiddeld van het gemiddelde afwijken.

Het sigmaniveau

Het sigmaniveau is een kwaliteitsniveau. Het sigmaniveau van een proces is gekoppeld aan het aantal foute uitkomsten of defecten. Foute uitkomsten of defecten uit een proces kun je mogelijk tellen of berekenen. Wanneer je foute uitkomsten/ defecten wilt tellen moet je beschikken over criteria voor goedkeur of afkeur. Wanneer je foute uitkomsten/ defecten wilt berekenen moet je inzicht hebben in:

  1. de locatie van het midden van de gemeten waarden (denk bijvoorbeeld aan het gemiddelde, de mediaan en de modus);
  2. de breedte van de verdeling (denk bijvoorbeeld aan standaardafwijking of σ);
  3. de locatie van de grenzen voor goed of fout (de specificatielimieten).

Een hoge sigma, oftewel veel variatie of spreiding, hoeft dus niet automatisch te leiden tot een laag sigmaniveau. Wanneer de specificatielimieten héél ruim zijn gesteld kan het best zijn dat er weinig foute uitkomsten of defecten zijn ondanks een hoge variatie. Over het algemeen is het echter wel vaak zo dat wanneer een proces meer variatie kent, het proces waarschijnlijk ook meer fouten zal voortbrengen.

Six sigmaniveau

Je ziet in de rechter kolom van de onderstaande tabel het proces-sigmaniveau staan. Je ziet dat 69 defecten op 100 items is gekoppeld aan een sigmaniveau van 1,0. En 30,8 defecten op 100 items (oftewel 308.000 defecten op 1.000.000 items) is gekoppeld aan een sigmaniveau van 2,0. In de onderste rij zie je dat 3,4 defecten op 1.000.000 items is gekoppeld aan een six sigmaniveau.

DPMO

Six sigmaniveau is dus gekoppeld aan 3,4 defecten op 1 miljoen mogelijkheden. Het proces-sigmaniveau wordt dus uitgedrukt in DPMODefects Per Million Opportunities. In de Sigma-scores tabel (KLIK HIER) kun je van veel DPMO-scores het bijbehorende sigmaniveau opzoeken. Je ziet bijvoorbeeld dat 500.000 defecten op 1.000.000 mogelijkheden is gekoppeld aan 1,5 sigmaniveau.

Voor het berekenen van de sigmawaarden voor je processen, moet je de volgende termen kennen:

  • Eenheid: Dit is wat geproduceerd of verwerkt wordt. Bijvoorbeeld een dossier bij een gemeente.
  • Defectmogelijkheden: Dit zijn alle punten waarop een defect kan worden geteld in een product/ dienst of proces. Bij een dossier in een gemeente kan dit bijvoorbeeld doorlooptijd zijn, maar ook compleetheid van het dossier en correctheid van informatie in het dossier. Een afgekeurd dossier kan dus één, twee of drie defecten bevatten. Er zijn dus per dossier drie defectmogelijkheden.
  • Defect: Dit zijn alle uitkomsten/ gebeurtenissen die niet aan de eisen voldoen. Bij een dossier in een gemeente is het bijvoorbeeld een defect wanneer het dossier een doorlooptijd heeft van 6 weken of meer. Of een defect wordt geteld wanneer onderdeel X en Y niet beide zijn opgenomen.

Voorbeeld berekening DPMO

Stel ik ga 500 keer (N) naar de Drive-In. Snelheid waarmee ik geholpen word, compleetheid van het menu en de hoeveelheid eten zijn belangrijke punten voor de klant, ook wel CTQ’s genoemd. CTQ = Critical tQuality.

Er zijn dus 3 defectmogelijkheden, ook wel (opportunities) (O) genoemd:
1. Snelheid
2.Compleetheid en
3. Hoeveelheid.

En stel dat ik op die 500 keer 57 defecten (D) heb vastgesteld. Ik ben bijvoorbeeld een paar keer te laat geholpen, een paar keer was mijn bestelling niet compleet geleverd en regelmatig was de hoeveelheid te weinig.

Dan is de DPMO: 1.000.000 * (D/ (N*O)) = 1.000.000 * (57/ (500*3)) = 38.000. Wanneer je 38.000 defecten op een miljoen mogelijkheden opzoekt in DEZE TABEL, dan zie je dat het sigmaniveau ongeveer 3,3 is. Met andere woorden, er zijn naar verwachting ongeveer 964.000 goede uitkomsten op een miljoen bij een sigmaniveau van 3,3 en er zijn naar verwachting ongeveer 36.000 defecte uitkomsten op een miljoen.

Bekijk de onderstaande video, hierin zie je een voorbeeld van de berekening van DPMO.

Voorbeeld σ-niveau Vliegmaatschappij

Het sigmaniveau geeft dus aan hoe goed een proces presteert ten opzichte van de eisen die eraan gesteld zijn.

Het vliegproces
Bij een vliegtuigmaatschappij presteert het vliegproces bijvoorbeeld op 8 sigma-niveau. Nog hoger dus dan 6 sigmaniveau. Bij het vliegproces is veilig stijgen en veilig landen ‘goed’ en neerstorten ‘fout’. En op miljoenen en miljoenen vluchten zijn er jaarlijks maar 1 of 2 vliegtuigen die neerstorten.

Bagage-afhandeling
Bagage-afhandeling bij een vliegtuigmaatschappij presteert slechts op 4 sigma-niveau. Met andere woorden, als je een miljoen keer vliegt, wordt niet een miljoen keer je bagage goed meegenomen. Het gebeurt nog regelmatig dat jij naar New York vliegt, maar dat je bagage nog in London staat…….

Methode: DMAIC

Het antwoord op de vraag “Wat is ?” is: het is een bepaald kwaliteitsniveau én een procesverbetermethode. Het systematisch analyseren en verbeteren van de kwaliteit en van processen gebeurt middels de DMAIC-stappen:

  • Define (Definieer)
  • Measure (Meten)
  • Analyse (Analyseer)
  • Improve (Verbeter)
  • Control (Borg)

Six Sigma leren?

Wil jij leren hoe je six sigma toepast in de praktijk? Schrijf je dan nu hier in voor onze Lean Six Sigma Green Belt e-learning.

Skoledo Bot
  • Ik ben de Skoledo AI-bot. Ik sta klaar voor je vragen! Mijn antwoorden zijn automatisch gegenereerd en kunnen afwijken van de info op Skoledo.com. De site en les-units zijn altijd leidend. Liever een mens spreken? Mail ons gerust.