- Ik ben de Skoledo AI-bot. Ik sta klaar voor je vragen! Mijn antwoorden zijn automatisch gegenereerd en kunnen afwijken van de info op Skoledo.com. De site en les-units zijn altijd leidend. Liever een mens spreken? Mail ons gerust.
Leestijd 3 minuten
- Remco
De PDCA-cyclus: een praktische methode voor continue verbetering
Wie zich verdiept in procesverbetering, Lean of kwaliteitsmanagement komt al snel de PDCA-cyclus tegen. Deze eenvoudige maar krachtige methode helpt organisaties om gestructureerd problemen op te lossen en stap voor stap te verbeteren.
De PDCA-cyclus wordt vaak gekoppeld aan William Edwards Deming, maar de oorsprong ligt eigenlijk bij een andere pionier: Walter Shewhart.
De oorsprong: de Shewhart-cyclus
Walter Shewhart (1891-1967) werkte bij Western Electric, later bekend als Lucent Technologies. Hij was een van de eerste wetenschappers die zich systematisch bezighield met procesvariatie.
Shewhart maakt een belangrijk onderscheid tussen twee soort variatie:
- Variatie met een aanwijsbare oorzak (speciale variatie)
- Variatie door toeval (normale variatie)
Om dit verschil zichtbaar te maken ontwikkelde hij de regelkaart (control chart). Hiermee kun je in een proces zie of afwijkingen onderdeel zijn van normale variatie of dat er een specifieke oorzaak speelt die aangepast moet worden.
Naast de control chart introduceerde Shewhart ook een cyclishe aanpak voor verbetering: de Shewhart-cyclus. Deze cyclus beschrijft hoe je systematisch veranderingen doorvoert en leert van de resultaten.
Deming en de PDSA-cyclus
William Edwards Deming (1900-1993) bouwde voort op het werk van Shewhart. Hij gaf de cyclus een duidelijker leerkarakter en sprak daarom liever van de PDSA-cyclus:
- Plan – Doelen formuleren en processen inrichten
- Do – Het proces uitvoeren
- Study – de resultaten bestuderen
- Act – Besluiten wat er moet gebeuren op basis van de resultaten
In de Act-fase kun je bijvoorbeeld:
- De doelstellingen aanpassen
- Het proces opnieuw ontwerpen
- De uitvoering van het proces veranderen
Deming benadrukt vooral het belang van leren van resultaten. Daarom gebruikte hij liever het woord Study dan check.
De PDCA-cyclus zoals we die vandaag kennen
Tegenwoordig wordt de cyclus meestal aangeduid als de PDCA-cyclus of Deming-cirkel. De stappen zijn vrijwel hetzelfde, maar Study is vervangen door Check.
De vier stappen zijn:
Plan
Stel een plan op voor een verbetering of verandering.
Do
Voer het plan uit, bijvoorbeeld in een pilot of proefopstelling.
Check
Meet en analyseer de resultaten.
Act
Neem actie op basis van wat je hebt geleerd.
Daarna begint de cyclus opnieuw. Zo ontstaat een continu verbeterproces.
Een praktisch format om met PDCA te werken
In veel organisaties wordt PDCA gebruikt om doelen, acties en prestaties overzichtelijk te beheren. Een handig hulpmiddel daarbij is een PDCA-format waarin alle stappen van de cyclus zichtbaar worden.
Het format bevat bijvoorbeeld de volgende onderdelen:
Plan – SMART-doelstelling formuleren
Formuleer een duidelijke SMART-doelstelling:
- Specifiek
- Meetbaar
- Acceptabel
- Realistisch
- Tijdsgebonden
Voorbeeld:
het ziekteverzuim reduceren tot 5% binnen 12 maanden.
Do – acties of projecten bepalen
Noteer welke actie of welk project nodig is om het doel te bereiken.
Check – meten met prestatie-indicatoren
Bepaal met welke prestatie-indicator (PI) je de voortgang meet.
Act – resultaten bespreken en bijsturen
Bespreek de prestaties in een overleg en bepaal welke acties nodig zijn als de resultaten achterblijven.
Waarom de PDCA-cyclus zo krachtig is
De kracht van de PDCA-cyclus zit in drie eenvoudige principes:
- Systematisch verbeteren
Veranderingen worden gepland, getest en geëvalueerd. - Meten is essentieel
Beslissingen worden gebaseerd op data. - Leren staat centraal
Elke cyclus levert nieuwe inzichten op.
Daarom wordt PDCA wereldwijd gebruikt in Lean, Six Sigma, kwaliteitsmanagement en procesmanagement.
Meer weten?
Wil je zelf aan de slag met krachtige verbetermethoden zoals PDCA en Lean Six Sigma? In de Lean Six Sigma Black Belt-opleiding van Skoledo leer je hoe je processen analyseert, verbeterprojecten leidt en blijvende prestaties realiseert.
Schrijf je vandaag nog in voor de Lean Six Sigma Black Belt op Skoledo.
Geschreven door
Remco