Lean Six Sigma in de bouw

Ook in de Bouwbranche is Lean Six Sigma een populaire methode. Bekijk onderstaande video waarin bouwbedrijf Heijmans uitlegt waarom zij Lean Six Sigma toepassen. Heijmans heeft veel medewerkers opgeleid tot Yellow, Green en Black Belt en zij voeren binnen de organisatie DMAIC-projecten uit.

Lean principes in de Bouw
Lean bouwen wordt steeds meer geïmplementeerd omdat het besef in de bouwwereld ruimschoots aanwezig is dat de bouwketen niet optimaal functioneert. Bouwpartners optimaliseren vaak hun eigen stukje werk in een project voor hun eigen belang, het totale project verloopt daardoor vaak niet optimaal. Het implementeren van Lean in de Bouw betekent dat de principes van Lean geleefd moeten worden om prestatieverbetering te realiseren. Deze principes zijn bijvoorbeeld:

  • Respect voor mensen (klanten-leveranciers-medewerkers-onderaannemers-etc.). Met deze stakeholders wordt een duurzame relatie aangegaan. Door duurzame relaties raak je op elkaar ingespeeld. Hiërarchie en macht zijn niet des Leans, omdat we graag de mening van een ieder willen horen om tot een goede oplossing of tot verbetering te komen. Je moet mensen in het proces betrekken en ze zodanig uitrusten dat ze hun processen en de manier waarop ze werken kunnen verbeteren. Het creatieve potentieel van mensen mag niet verspild worden!
  • Waarde voor de klant definiëren en realiseren. De klant kennen en weten wat zijn perceptie van waarde is, is natuurlijk ook in de Bouw van groot belang. De tijd van wij produceren/ bouwen en de klant moet het maar accepteren is voorbij.
  • De waardestroom vaststellen en laten stromen zonder verspilling is cruciaal.
  • Creëer flow:  Het doel moet zijn dat het werk voorspelbaar (volgens planning) verloopt zodat het op het afgesproken tijdstip klaar is.
  • Pull: Knip grote projecten op in kleinere eenheden om waarde tijdens een bouwproject te laten stromen.
  • Continue verbetering: samen met stakeholders wordt gewerkt aan continue verbetering. Continue werken aan verbetering om projecten, nu en in de toekomst, beter te laten verlopen. Er wordt op een open manier samengewerkt tussen verschillende partijen. Men vertrouwt elkaar. Men werkt samen omdat men een gemeenschappelijk doel heeft. Zonder een gezamenlijk vastgesteld doel geen samenwerking. Binnen het streven naar dat gezamenlijk doel kan elke bouwpartner haar eigen belang nastreven. Ketensamenwerking vraagt van alle bouwpartners een goede afweging van hun eigen belang en het gezamenlijk belang. En tevens om dit eigen belang open en transparant te bespreken zodat ieders bedrijfsbelangen kan worden gerespecteerd.

In onderstaand filmpje over Lean in de bouw komen die principes mooi tot uiting.

Projecten kleiner maken
De projecten in de bouw zijn vaak zo groot dat ze eigenlijk niet meer te managen zijn. Een aspect van Lean Bouwen is het opdelen van grote projecten in kleinere units. In plaats van honderd woningen in 1 keer te bouwen, bouw er eentje (of enkele). Die verkoop je en dan begin je aan de volgende. Het geld zit dan minder lang vast in het project en je kunt veel leren van de zaken die in de eerste woningen verkeerd gegaan zijn. De gehele doorlooptijd voor het gehele project wordt daardoor misschien niet kleiner, maar de gemiddelde doorlooptijd per woning wordt behoorlijk verkort. En doorlooptijd is de graadmeter voor fitheid van een proces!

Het lijkt misschien raar om een bouwproject van 100 woningen te gaan realiseren in series van 7 (of van 1), omdat elke partij dan 14 keer (of 100 keer) moet komen. Dat leidt tot extra kosten, zou je zeggen. Dat is echter maar de vraag. Wanneer je de eerste 7 woningen snel oplevert, kun je die al verhuren of verkopen. De onderhanden werk-positie is veel lager en de inkomende geldstroom is veel vroeger. Daarnaast maak je bij het bouwen in kleinere units niet 100 keer dezelfde fout. Na de eerste serie van 7 ga je evalueren en leren van fouten die je bij de volgende 93 niet meer gaat maken!

Verspilling
Een ander aspect van Lean Bouwen is de verspilling verminderen. Nul opleverpunten is een doelstelling die Heijmans nastreeft. Dit vergt een Lean cultuur waarbij eigen medewerkers en ketenpartners goed samenwerken en continu willen verbeteren. Door projecten kleiner te maken neemt verspilling eveneens af. Immers, hierdoor wordt de doorlooptijd verkort waardoor er ook minder wordt verspild omdat er gewoonweg minder tijd voor verspilling is. Ga naar de Gemba, en zie de verspilling!

Klant centraal
Natuurlijk staat ook bij Lean Bouwen de klant centraal. En dat is niet alleen de woningbouwcoöperatie die opdracht geeft, maar ook de toekomstige bewoners en huidige omwonenden die mogelijk hinder kunnen ondervinden van de bouwwerkzaamheden. Wanneer er gebouwd wordt in series van 7 woningen, in plaats van 100 woningen in 1 keer, dan hoef je ook met slechts 7 toekomstige bewoners tegelijkertijd contact te houden. Het horen van en luisteren naar de “Voice of the customer” wordt dan dus gemakkelijker.

Lean in de keten: concurrent engineering
Hoofdaannemers betrekken al hun vaste ketenpartners bij het woningbouwproject (bijvoorbeeld een kozijnenfabrikant, schilders, architecten, E-installateurs etc.) ook bij Lean bouwen. Er worden bijvoorbeeld een aantal concurrent engineering-sessies gehouden. Concurrent engineering is een belangrijke lean-techniek om de voorbereidingsprocessen te versnellen. Van groot belang bij de concurrent engineering-sessies is dat iedereen binnenkomt met de intentie om die dag stappen te maken. Veel mensen zijn bijeen, dus neem direct beslissingen! Het wordt tijdens zo’n sessie bijvoorbeeld snel duidelijk dat een tekening niet klopt. Zo’n tekening moet dan direct aangepast worden (dus neemt de lap-top mee!), waarna er ook direct feedback komt. Wanneer de constructie op een punt aangepast moeten worden, om tegemoet te komen aan een klantwens, dan overleggen de architect en constructeur tijdens zo’n sessie, de constructeur rekent e.e.a direct door. Direct doen! Dat voorkomt mailverkeer en miscommunicatie later.

Lean in de keten: Lean plannen
Bij de Lean planningsessie is ook elke partij aanwezig en wordt tot op het dagdeel nauwkeurig bepaald welke partij wanneer wat doet. Van fundering tot metselwerk, van wind- en waterdicht maken tot het plaatsen van de keukentegels. Na afloop van zo’n sessie is de volledige bouwplanning rond, en omdat iedereen input mocht leveren is er ook draagvlak voor de planning gecreëerd. De verschillende partijen betrokken bij de planning en bij de uitvoering leren elkaar zo ook beter kennen en gaan met elkaar meedenken. Bekijk onderstaand voorbeeld van Heembouw, je krijgt een impressie hoe Pull-planning in de bouw eraan toegaat.