De Kaizen methode

Kaizen; een term waar je vast wel eens van hebt gehoord in relatie tot zowel Lean als Six Sigma. Kaizen is een methodiek die gericht is op een constante kwaliteitsverbetering binnen bedrijven en organisaties. De methode bestaat uit zes stappen. In dit artikel lees je meer over de oorsprong van deze methode en leer je welke relatie Kaizen heeft tot de Lean en Six Sigma methodiek.

Wat is Kaizen?

Kaizen vindt zijn oorsprong in het naoorlogse Japan en is ontwikkeld met als doel Japanse bedrijven weer op te bouwen. Deze methodiek wordt tot op heden nog steeds met succes toegepast, zowel in Japan als in de rest van de wereld. Kaizen betekent vrij vertaald ‘veranderen naar beter’ of ‘continu verbeteren’. Het is een proces dat zich richt op geleidelijke verbetering in plaats van een plotselinge verandering, zoals vaak wordt toegepast in het westerse verandermanagement.

Het doel van Kaizen

Kaizen heeft als doelstelling een cyclus van constante verbetering te realiseren. Dit wordt gedaan door dagelijks een kleine verbeteringen te doen, deze te borgen en weer te herhalen. Hierbij staat de mens centraal. Activiteiten die geld kosten worden onder de loep genomen en beoordeeld op resultaat en toegevoegde waarde. In Nederlandse managementboeken wordt de Kaizen methode vaak vergeleken met de ‘PDCA-cyclus’. Deze cyclus bevat vier stappen: plannen van een verandering (Plan), uitvoeren/testen van de verandering (Do), controleren van de resultaten (Check) en het borgen van de (gewenste) resultaten (Act).

Kaizen en Kaiaku

Bij de Kaizen methodiek staat de mens centraal en het heeft dan ook als doel om de werkplaats ‘menselijker’ te maken. Bij een correcte toepassing wordt het de werknemers, zowel mentaal als fysiek, prettiger gemaakt. Het bouwen aan sterke processen start bij het bouwen aan sterke, competente medewerkers en teams.

Bij een foutieve toepassing kan een probleem echter groter worden gemaakt in plaats van kleiner. Bijvoorbeeld als een probleem vooraf niet goed wordt ingeschat, tussentijdse resultaten niet goed gemonitord worden of door verkeerd bij te sturen in een proces. In dat geval is er sprake van ‘Kaiaku’, wat letterlijk ‘veranderen naar slechter’ betekent. Kaiaku kan resulteren in slechtere prestaties, een tegenovergesteld resultaat dan wordt verwacht van Kaizen.

Lean Kaizen

Lean management focust zich op het tegengaan van verspilling. De Kaizen methode sluit hierop goed aan. Je kan Lean eigenlijk zien als een filosofie om steeds efficiënter waarde te creëren, Kaizen wordt ingezet om dat te realiseren. Lean Kaizen heeft in tegenstelling tot de PDCA-cyclus zes stappen.

De zes stappen van Lean Kaizen zijn:

  1. Definieer het probleem (Define)
  2. Verzamel de feiten (Measure)
  3. Analyseer de feiten (Analyse)
  4. Stel verbeteringen op (Improve)
  5. Voer verbeteringen uit (Improve)
  6. Borg de resultaten(Control)

Gemba Kaizen

Tot slot is het interessant om ook de ‘Gemba’ Kaizen te benoemen in relatie tot de Lean methodiek. Gemba betekent in het Japans ‘echte plek’ en hiermee wordt in deze situatie de werkplek bedoeld. Gemba Kaizen staat dan ook voor de constante verbetering van de werkplek. Een specifieke managementtool die hierbij wordt toegepast is de ‘Gemba walk’; een dagelijkse wandeling over de werkvloer.

Bij de Gemba walk loopt een manager of leidinggevende dagelijks over de werkvloer en bekijkt een specifiek proces met het oog op de vermindering van ‘verspilling’. Ook hierbij is het van belang dat de mens centraal staat en er samen wordt gekeken naar mogelijkheden voor verbetering.

Een goed uitgevoerde Gemba walk bestaat uit vijf basiselementen.

  1. Ga de werkvloer op

Observeer de werkzaamheden op de werkvloer en kijk naar waar de waarde wordt toegevoegd voor de klanten en opdrachtgevers. Zaken waar bijvoorbeeld op gelet kan worden zijn veiligheid, kosten, verspilling en de opgeleverde kwaliteit. De mens staat hierbij centraal, dus geef niet de indruk dat werknemers in de gaten worden gehouden met als doel de personen te corrigeren.

  1. Identificeer en registreer de uitdagingen

Binnen de Lean filosofie is er eigenlijk altijd wel een uitdaging te identificeren die verbeterd kan worden. Registreer de problemen op basis van de observaties tijdens de Gemba walk.

  1. Toon je betrokkenheid

Laat zien dat je ook echt betrokken bent bij de collega’s op de werkvloer door ze ruimte te geven voor eigen input en ideeën. Neem deze vervolgens mee in de verdere aanpak van de uitdagingen.

  1. Continu blijven verbeteren

Een goede manier om continu te blijven verbeteren is werknemers te leren om zelf uitdagingen te herkennen en te registreren. Zo is een constant verbeteringsproces niet alleen afhankelijk van de Gemba walk en kan het doorlopend worden toegepast op de werkvloer.

  1. Bied ondersteuning in de verantwoordelijkheden

Ook bij het zelf identificeren en oplossen van problemen is het belangrijk dat werknemers worden ondersteund vanuit het management.

Aan de slag met Kaizen

Kaizen pas je toe om werkprocessen constant te kunnen verbeteren. De methode bestaat uit zes stappen die doorlopen worden door medewerkers die bekend zijn met de Lean filosofie. Je kunt Kaizen combineren met andere Lean instrumenten, zoals een Gemba-walk. Wil je meer leren over Lean (Six Sigma) en Kaizen? Mooi! Kijk hieronder voor onze Lean en Lean Six Sigma e-learnings ⬇️

Lean Management Contributor/ Yellow Belt
Lean Management Practitioner/ Green Belt (Theorie)
Lean Management Expert/ Green to Black Belt (Theorie)

Lean Six Sigma Yellow Belt
Lean Six Sigma Green Belt (Theorie)
Lean Six Sigma Black Belt (Theorie)

Wil je toch nog meer informatie? Neem dan contact met ons op.